Dlaczego oliwa?
Ludzie z basenu Morza Śródziemnego od tysięcy lat jedzą mniej więcej tak samo: dużo warzyw, rośliny strączkowe, ryby, pełne ziarna i oliwa. Dużo oliwy. Codziennie. Do wszystkiego. To właśnie sposób życia, w którym jest mniej pośpiechu, więcej wspólnych posiłków w słońcu i oliwa jako tłuszcz, bez którego talerz uznawany jest za niepełny.
Zdrowie
Choć można oliwę jeść dla czystej przyjemności, trudno pominąć aspekt zdrowotny, o którym mówi się coraz więcej. Bo oliwa extra virgin to nie jest po prostu tłuszcz. To tłoczony sok z oliwek, który zachowuje związki aktywne obecne w owocu i właśnie dlatego działa inaczej niż oleje roślinne.
Główny kwas tłuszczowy w oliwie extra virgin, stanowiący 70–80% jej składu. Wspiera pracę serca, obniża poziom złego cholesterolu (LDL) i pomaga utrzymać stabilny poziom cukru we krwi. Dzięki niemu energia po posiłku z oliwą uwalnia się wolniej i równomierniej.
Jeden z najbardziej badanych polifenoli w oliwie extra virgin. Działa przeciwzapalnie w mechanizmie podobnym do ibuprofenu - hamuje te same enzymy, które odpowiadają za stan zapalny w organizmie. To właśnie oleocanthal odpowiada za charakterystyczne pieczenie w gardle, które czujesz po przełknięciu dobrej oliwy. Im mocniejsze pieczenie, tym więcej oleocanthalu.
Hydroksytyrozol to jeden z najsilniejszych naturalnych antyoksydantów, silniejszy niż zielona herbata czy koenzym Q10. Chroni komórki przed wolnymi rodnikami, które uszkadzają tkanki i przyspieszają starzenie. Zapobiega też utlenianiu złego cholesterolu (LDL), procesu, który sprzyja odkładaniu się blaszek w tętnicach i zwiększa ryzyko chorób serca.
Oliwa extra virgin zawiera witaminę E w formie alfa-tokoferolu, najlepiej przyswajalnej przez organizm. Chroni komórki przed uszkodzeniami i wspiera regenerację tkanek. Ma dobry wpływ na kondycję skóry, nie tylko stosowana zewnętrznie, ale przede wszystkim spożywana regularnie. Działa też jako naturalny konserwant w samej oliwie: spowalnia jej utlenianie i wydłuża świeżość.
Smak
Sommelierzy wina mówią o terroir: o tym, że gleba, klimat i pora zbiorów zostawiają ślad w kieliszku. Z dobrą oliwą jest dokładnie tak samo, tylko że mało kto o tym mówi. Kliknij na kafelki, aby przeczytać o wpływie każdego czynnika na smak Twojej oliwy.
Gotowanie
Wniosek z tego wszystkiego jest prosty: warto jeść oliwę z oliwek i celebrować posiłki z najbliższymi <3 Ale zanim skończymy, rozprawmy się jeszcze z jednym mitem, że na oliwie nie należy gotować.
Liczy się punkt dymienia, czyli temperatura, w której tłuszcz zaczyna się rozkładać i wydzielać szkodliwe związki. Dla oliwy extra virgin wynosi on około 190–210°C. Większość domowego gotowania: smażenie jajek, duszenie warzyw, podsmażanie cebuli, odbywa się poniżej 180°C, więc oliwa jak najbardziej się do tego nadaje.
Ale to nie cała historia. Badanie opublikowane w Journal of Agricultural and Food Chemistry przez zespół z hiszpańskiego Instituto de la Grasa sprawdziło, co dzieje się z oliwą przy długim podgrzewaniu: 36 godzin w 180°C, czyli warunkach dużo bardziej wymagających niż jakiekolwiek domowe gotowanie. Wynik: kwas oleinowy, sterole i skwalen pozostały niemal niezmienione. Powód: polifenole i tokoferole działają jak naturalna tarcza antyoksydacyjna, chroniąc resztę składu oliwy przed rozkładem, nawet jeśli same z czasem tracą na sile. To znaczy, że oliwa extra virgin jest w praktyce dużo bardziej odporna na wysoką temperaturę, niż mogłoby się wydawać.
I nie chodzi tylko o gotowanie. Oliwa Olson sprawdza się tam, gdzie się jej spodziewasz - chleb, feta, pomidor - ale też tam, gdzie już niekoniecznie: polana na gorzką czekoladę, skropiona na jogurt z owocami, wmieszana w hummus, czy dodana na koniec do zupy krem, żeby podkreślić smak. Dobra oliwa jest składnikiem, na którym można polegać dosłownie codziennie <3
